نشده مگر ذره‌اى نسبت به عوالم ديگر « 1 » ، اين همه رحمت و نعمت الهى و لطف و بخششِ ذات مقدس سر تا پاى همه را فرا گرفته ، و هر چه پيدا و ناپيداست سفرهء نعم و عطاى حضرت بارى تبارك و تعالى است كه اگر جميع عالم بخواهند به شمه‌اى از نعمت و رحمت او احاطه كنند نتوانند ؛ پس چه خواهد بود در عالَمى كه عالم كرامت و مهمانخانهء عطاى ربوبيت و جايگاه رحمت و بسط رحيميت و رحمانيت است ؛ شيطان حق دارد طمع به رحمت كند و اميد عطاى حق نمايد . پس ، حسن ظن خود را به حق كامل كن و اعتماد به فضل او نما ؛ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً « 2 » . خداى تعالى جميع گناهان را بيامرزد و همه را در بحر عطا و رحمت خود مستغرق نمايد . تخلف در « وعدهء » حق محال است ، گرچه تخلف در « وعيد » ممكن است و چه بسا بسيار واقع شود . پس دل خوش‌دار به رحمت كامل او كه اگر رحمت حق شامل حالت نبود مخلوق نبودى . هر مخلوقى مرحوم است : « وسعت رحمته كل شيء » « 3 » . فصل در فرق بين رجا و غرور است ولى اى عزيز ملتفت باش كه « رجا » را از « غرور » تمييز دهى . ممكن است اهل غرور باشى و گمان كنى اهل رجا هستى . و تمييز آن از مبادى آن سهل است ، ببين اين حالتى

--> ( 1 ) - اشاره است به حديث پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم كه فرمود : « إنَّ للَّه‌تعالى مِائةَ رحْمَةٍ ، أنْزَلَ مِنْها رَحْمَةً واحِدَةً بَيْنَ الجِن‌ِّوَالإنْسِ و الطَّيْرِ وَالْبَهائِمِ وَالْهَوامِّ ؛ فَبِها يَتَعاطَفُون وَبِها يتراحَمُون . وأَخَّرَ تِسْعاً وتِسعينَ رَحْمَةً يَرْحَمُ اللَّه بِها عِبادَهُ يوْمَ القِيامَةِ » ؛ « خداوند تعالى صد رحمت دارد كه از آنها يكى را در ميان جنيان و آدميان و چهارپايان و خزندگان فرود آورد . پس به سبب آن است كه به يكديگر مهر مىورزند و بر يكديگر مىبخشايند . و نود و نه رحمت ديگر را وانهاد به روز واپسين تا با آنها بر بندگانش ببخشايد » . ( المحجّة البيضاء ، ج 8 ، ص 384 ، « كتاب ذكر الموت ومابعده » ، « باب سعة رحمة اللَّه » ) ( 2 ) - الزمر ( 39 ) : 53 . ( 3 ) - بحار الأنوار ، ج 91 ، ص 396 ، از فقرات دعاء جوشن كبير .